Matbaaya göndermeden önce PDF'te şunları kontrol edin: sayfa boyutu ve sayfa sayısı, taşma payı (görselin kesim çizgisinin ötesine uzatılması), kesim işaretleri, renk modu, yazı tiplerinin PDF'e gömülmesi ve sayfa sırası. Matbaaların istekleri değişir; bu yüzden kesin ölçüleri her zaman çalışacağınız matbaadan öğrenin.
Dizgi AI deneme aşamasında bir hizmettir ve çıkan PDF'in doğrudan matbaaya gidebileceğini garanti etmeyiz. Matbaaya göndermeden önce PDF'in sizin ya da yayınevinizin kontrolünden geçmesini öneririz. Bu yazı, o kontrol için bir yol haritasıdır. Burada ölçü vermiyoruz; matbaanızın yazılı teknik şartnamesini esas alın.
1. Önce matbaadan şartname isteyin
Her matbaanın makinesi, kâğıdı ve ciltleme yöntemi farklıdır. Göndermeden önce şunları yazılı olarak sorun:
- Kitabın bitmiş (kesilmiş) boyutu ve sayfa sayısı.
- Taşma payı ve güvenli alan ölçüleri.
- Kesim işareti isteniyor mu, istenmiyor mu?
- Renk modu ve kapak ile iç sayfalar için ayrı dosya istenip istenmediği.
- Dosya biçimi ve yazı tiplerinin gömülmesi şartı.
2. Sayfa boyutu ve sayfa sayısı
PDF'in sayfa boyutu, kararlaştırılan kitap boyutuyla birebir uyuşmalıdır. Sayfa sayısını da kontrol edin: ciltleme yöntemine göre matbaalar genellikle sayfa sayısının belirli katlarda olmasını ister. Bu katı matbaaya sorun; gerekirse sona boş sayfa eklenir.
3. Taşma payı ve güvenli alan
Taşma payı, kâğıt kesilirken küçük kaymalara karşı görsellerin ve arka plan renklerinin sayfa kenarından dışarı doğru uzatılmasıdır. Kesim biraz kayarsa sayfa kenarında beyaz şerit görünmez. Bunun karşılığı güvenli alandır: metin ve önemli öğeler kesim çizgisinden yeterince içeride kalmalıdır, yoksa kesimde kırpılabilir.
Arka planı ya da kenara taşan görseli olmayan düz metin sayfalarında taşma payı çoğunlukla gerekmez; ancak kapakta ya da renkli bölüm şeritlerinde gerekebilir. Gerekli olup olmadığını matbaaya sorun.
Kenar boşluklarını da kontrol edin: cilt tarafındaki iç boşluk, dış boşluktan geniş olmalıdır; aksi hâlde metin ciltte okunmaz hâle gelebilir.
4. Kesim işaretleri
Kesim işaretleri, sayfa köşelerine konulan ve kesimin nereden yapılacağını gösteren ince çizgilerdir. Bazı matbaalar bunları kendisi ekler, bazıları dosyada ister, bazıları ise dosyada bulunmasını istemez. Matbaanızın tercihini öğrenmeden eklemeyin.
5. Renk
Ekran renkleri (RGB) ile baskı renkleri (genellikle CMYK) aynı değildir; ekranda canlı görünen bir renk basılı kâğıtta sönük çıkabilir. Kitabınız yalnızca siyah metinden oluşuyorsa renk konusu çok basittir. Renkli öğe varsa matbaanın istediği renk modunu ve mümkünse bir deneme baskısını sorun. Siyah beyaz bir kitapta gri tonlu öğelerin okunur kalıp kalmadığını kâğıda basılı denemede görmek en güvenli yoldur.
6. Yazı tipleri ve görseller
- Yazı tipleri PDF içine gömülü olmalı. Gömülü olmayan bir yazı tipi matbaa bilgisayarında başka bir yazı tipiyle değişebilir.
- Görsel çözünürlüğü yeterli olmalı. Ekranda net görünen düşük çözünürlüklü bir görsel basılı kâğıtta bulanık çıkabilir. Gereken çözünürlüğü matbaaya sorun.
7. İçerik kontrolü
Teknik şartlar tamam olsa bile içerik hataları baskıdan sonra düzeltilemez. PDF'i bir kez daha sayfa sayfa gözden geçirin:
- İçindekiler sayfa numaralarıyla uyuşuyor mu?
- Dipnot numaraları sırayla ve doğru sayfada mı?
- Tablolar sayfaya sığıyor ve bölünürken okunur kalıyor mu?
- Sayfa sonunda yalnız kalmış başlıklar ya da tek satırlık paragraflar var mı?
- Üst bilgide kitap ve bölüm adı doğru mu, sayfa numaraları sırayla mı?
- Kapak ve künye bilgileri (yazar adı, yayınevi) doğru mu?
Dizgi AI'ın çıktısında tablolar ve özel kutular özellikle dikkat ister: uzun tablolar sayfa arasında bölünmüyor ve kitaba özel görsel kutular henüz dizilmiyor. Ayrıntılar için ders ve sınav kitapları rehberine bakın.
Sık yapılan hatalar
- Şartnameyi sormadan dosya göndermek. Matbaa boyutu ya da sayfa sayısını değiştirmek isterse baştan dizgi gerekebilir.
- Son anda metin düzeltmek. Küçük bir düzeltme bile sayfa sonlarını ve içindekileri kaydırabilir; düzeltmeden sonra PDF'i yeniden kontrol edin.
- Yalnızca ekrana bakmak. Ekranda iyi görünen bir sayfa, basılı kâğıtta farklı olabilir.
- Onay yazısını saklamamak. Hangi dosyayı onayladığınızı kanıtlayabilmek için dosya adını ve tarihini not edin.
8. Son adım: deneme baskısı
Mümkünse tam baskıdan önce tek nüsha deneme baskısı isteyin. Kâğıt üzerinde görülen bir hata, ekranda fark edilmeyebilir. Onayınızı yazılı olarak verin ve onayladığınız dosyanın bir kopyasını saklayın.
PDF'i hazırlama süreci için Word dosyasından baskıya hazır PDF'e yazımıza da bakabilirsiniz.