Dizgi AI'da yapay zekâ metni okur ve imla, noktalama, dilbilgisi ve terim konusunda öneri sunar; kendiliğinden hiçbir şeyi değiştirmez. Her öneriyi yazar uygular ya da reddeder. Yapay zekâ bir editörün yerini tutmaz: yazarın içerik değişikliklerini bulamaz ve zaman zaman yanlış ya da tartışmalı öneri verebilir.
Yapay zekâ ile yazım denetimi cazip görünür, çünkü yüzlerce sayfalık bir metni insandan çok daha hızlı tarar. Fakat hızlı olması doğru olduğu anlamına gelmez. Bu yazıda, neyin beklenip neyin beklenmemesi gerektiğini ölçülen sonuçlarla anlatıyoruz.
Yapay zekâ ne yapar?
Dizgi AI'da yapay zekâ taraması şu türden öneriler üretir:
- İmla: harf hataları, bitişik ya da ayrı yazım.
- Noktalama: virgül, noktalı virgül, kesme işareti.
- Dilbilgisi: ek hataları ve uyum sorunları.
- Terim birliği: kitap genelinde aynı kavramın farklı yazılması (örneğin “Hakim” ile “Hâkim”).
- Anlatım işareti: anlatımı bozuk görünen cümleler yalnızca işaretlenir; yeniden yazılmaz.
Rakam değiştiren öneriler baştan elenir. Her öneriyi Uygula ya da Reddet diyerek siz karara bağlarsınız. Onayınız olmadan metin değişmez ve her düzeltme yeni bir sürüm olur.
Yapay zekâ ne yapmaz?
- Kendiliğinden düzeltme yapmaz. Yalnızca önerir.
- İçerik revizyonlarını bulamaz. Yeni eklenen bölümleri, yeniden yazılan paragrafları ya da silinen kısımları bir yapay zekâ fark edemez.
- Tabloları henüz taramaz. Testimizde tablolardaki düzeltmelerin hiçbiri yakalanmadı, çünkü tablolar yapay zekâya gönderilmiyor.
- Alıntıyı özgün metinle karşılaştırmaz. Kanun metni gibi alıntılara da öneri verebilir; bunlar reddedilmelidir.
- Üslup ya da yayınevi tercihini bilmez. “Millî” mi “milli” mi gibi kararlar sizin ya da yayınevinizin tercihidir.
Ölçülen sonuçlar
İdare hukuku alanında yaklaşık 230 sayfalık bir kitapta yapay zekâ taraması yaklaşık 16 dakika sürdü ve 1.177 öneri üretti. Editörün dokunmadığı yerlerden rastgele seçip elle incelediğimiz 80 öneriden 61'i doğru, 18'i tartışmalı, 1'i yanlıştı. Editörün gövde metnindeki küçük düzeltmelerinin yaklaşık %41'i yakalandı.
Bu rakamlar tek bir kitapta ölçülmüştür; başka bir kitapta, başka bir alanda ya da başka bir yazım üslubunda farklı çıkabilir. Yöntemin ayrıntıları ve eksikler test raporunda yer alıyor.
Bu sonuçtan çıkan pratik ders: önerilerin büyük bölümü işe yarar, ama hepsini körü körüne kabul etmek doğru değildir. Her önerinin neden yapıldığını düşünerek karar verin.
Metniniz nereye gidiyor?
Yazım ve anlatım taraması için metin bir yapay zekâ servisine gönderilir. Bunun için hesap açarken açık onayınız alınır; onay vermeden hesap açılmaz. Her kitap kendi başına incelenir, bir kitaptan öğrenilen bilgi başka bir kitapta kullanılmaz. Kitabı yalnızca sahibi görür ve yüklenen dosyalar 30 gün sonra sunucudan silinir.
Yayımlanmamış bir eserin gizliliği önemlidir; bu yüzden neyin nereye gittiğini açıkça yazıyoruz. Sorularınız için aşağıdaki iletişim adresini kullanabilirsiniz.
Kendi kitabınızda nasıl başlamalı?
Tüm kitabı taramadan önce, kendi bildiğiniz tek bir bölümle başlayabilirsiniz. Önerilerin yazım tarzınıza ne kadar uyduğunu küçük bir örnekte görmek, büyük listeyi daha rahat değerlendirmenizi sağlar. Hukuk, tıp ya da mühendislik gibi terim yoğun alanlarda özellikle terim önerilerini dikkatle okuyun; alana özgü yazımlar genel kurallardan ayrılabilir.
Önerileri değerlendirirken
- Önce önerinin ne değiştirdiğine bakın. Tek harf mi, ek mi, noktalama mı?
- Alıntılara dikkat edin. Kanun, yönetmelik ve doğrudan alıntıları değiştirmeyin.
- Terim önerilerinde kitap geneline bakın. Aynı terim başka yerlerde nasıl geçiyor?
- Emin değilseniz reddedin. Reddedilen öneri metni değiştirmez.
- Son hâli yeniden okuyun. Hiçbir otomatik denetim insan okumasının yerini almaz.
Süre konusunda da gerçekçi olmak gerekir: testte asıl zaman, önerilerin gözden geçirilmesi için gereken emek oldu; tarama yaklaşık 16 dakikada bitti.
Yapay zekâ taraması ne zaman yarım kalabilir?
Taramalar sıraya alınır ve sırası gelince işlenir. Bir bölüm herhangi bir nedenle eksik kalırsa otomatik olarak yeniden denenir; eksik kalan kısım size gösterilir. Yani sessizce atlanmış bir bölüm olmaz; yine de önerileri incelerken tüm bölümlerin tarandığını kontrol edin.
Süre için yalnızca tek kitapta ölçülen yaklaşık 16 dakikayı bir referans olarak düşünün; kitabınızın uzunluğuna ve içeriğine göre değişebilir.
Sonuç
Yapay zekâ, ilk düzeltme turunu hızlandıran bir yardımcıdır; editörün, yayınevinin ve yazarın yerini almaz. Dizgi AI'da bunu bilinçli olarak böyle tasarladık: yapay zekâ önerir, son karar yazardadır. Dizgi AI deneme aşamasındadır. Dizgi süreci için akademik kitap dizgisi rehberine, tablolar ve kutular için ders kitabı rehberine bakabilirsiniz.